بازار کار ایران
بازار کار و مشاغل ایران تنوع زیادی دارد و با توجه به ظرفیتهای اقتصادی، جمعیت، منابع طبیعی و موقعیت جغرافیایی هر استان شکل میگیرد؛ بهطوریکه تهران مرکز اصلی خدمات، تجارت، فناوری و شرکتهای بزرگ است، استانهای صنعتی مانند اصفهان، مرکزی، قزوین، البرز و آذربایجان شرقی در تولید و کارخانهداری فعالاند، استانهای نفتخیز جنوب در حوزه نفت، گاز، پتروشیمی و حملونقل دریایی فرصتهای بیشتری دارند و استانهای کشاورزی محور مانند مازندران، گیلان، خراسانها، فارس و کرمان بر تولید، فرآوری و فروش محصولات کشاورزی تکیه دارند.
همچنین بازار، اتحادیههای صنفی، شهرکهای صنعتی، مراکز عمدهفروشی، مناطق آزاد و مرزهای تجاری از مهمترین محلهای تجمع کسبوکارها هستند و مشاغل خدماتی، فروش، حملونقل، ساختمان، گردشگری، درمان، آموزش و کسبوکارهای آنلاین نیز در بیشتر شهرهای کشور سهم قابل توجهی از اشتغال را تشکیل میدهند.
بازار کار ایران به دلیل گستردگی، پراکندگی جغرافیایی اصناف و تنوع بالای صنایع در استانهای مختلف، نیازمند ابزارهای ارتباطی هوشمند و هدفمند برای بازاریابی است؛ در این میان، بانک موبایل مشاغل به عنوان یک پل ارتباطی مستقیم و کلیدی عمل میکند که به کسبوکارها، شرکتهای خدماتی و تولیدکنندگان اجازه میدهد بدون واسطه و با کمترین هزینه، پیشنهادات فروش، خدمات یا نیازمندیهای شغلی خود را دقیقاً به دست مدیران، صاحبان اصناف و فعالان بازار هدف در هر استان برسانند و بازدهی بازاریابی پیامکی و تلفنی خود را به حداکثر برسانند.
بازار کار استان های ایران
برای بررسی دقیقتر، استانهای ایران را به همراه «مرکز اصلی بازار و قطبهای اقتصادی/شغلی» آنها معرفی میکنیم. بازار مشاغل در هر استان معمولاً حول محور بازارهای سنتی و تاریخی (برای اصناف و خردهفروشی)، شهرکهای صنعتی (برای صنایع و تولید) و قطبهای کشاورزی یا گردشگری شکل گرفته است:
۱. آذربایجان شرقی (تبریز)
- مرکز بازار: بازار بزرگ و تاریخی تبریز (بزرگترین بازار سرپوشیده جهان؛ قطب فرش، کفش، چرم، آجیل و ادویهجات).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی رجایی، شهرک صنعتی شهید سلیمی (بزرگترین شهرک صنعتی شمالغرب)، و صنایع بزرگی مانند تراکتورسازی و ماشینسازی.
۲. آذربایجان غربی (ارومیه)
- مرکز بازار: بازار تاریخی ارومیه (خیابان امام و خیابان مطهری؛ قطب نقل و حلوای ارومیه، محصولات کشاورزی و صنایع دستی).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی ارومیه، صنایع تبدیلی کشاورزی (کنسروسازی و آبمیوه)، و مرزهای بازرگانی مانند گمرک بازرگان (منطقه آزاد ماکو) که قطب تجارت مرزی و ترخیص کالا است.
۳. اردبیل (اردبیل)
- مرکز بازار: بازار سرپوشیده و تاریخی اردبیل (راسته بازار؛ قطب عسل، سرعین برای خدمات گردشگری و آبدرمانی).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی اردبیل ۱ و ۲، صنایع نساجی، کشاورزی (سیبزمینی و کشت و صنعت مغان در پارسآباد).
۴. اصفهان (اصفهان)
- مرکز بازار: بازار بزرگ اصفهان (دور میدان نقش جهان و خیابانهای اطراف؛ قطب صنایع دستی، نقره، گز و پولکی).
- قطب صنعتی و شغلی: مجتمعهای عظیم فولاد مبارکه و ذوبآهن، شهرکهای صنعتی متعدد (مانند جی و سجزی)، و قطب سنگهای ساختمانی (محمودآباد).
۵. البرز (کرج)
- مرکز بازار: بازار بزرگ کرج (خیابان بهشتی، میدان شهدا و گوهردشت؛ بازار مبل امام رضا).
- قطب صنعتی و شغلی: شهر صنعتی البرز، شهرک صنعتی سیمیندشت و بهارستان، و هاب توزیع و پخش کالا به دلیل همجواری با تهران.
۶. ایلام (ایلام)
- مرکز بازار: بازار روز ایلام و مجتمعهای تجاری خیابان طالقانی و سعدی.
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع نفت، گاز و پتروشیمی (پتروشیمی ایلام)، کشاورزی و دامداری، و مرز مهران (بزرگترین دروازه صادرات کالا به عراق).
۷. بوشهر (بوشهر)
- مرکز بازار: بازار قدیم بوشهر (بازار صفا؛ قطب ماهی و میگو، خرما و صنایع دستی حصیری).
- قطب صنعتی و شغلی: پارس جنوبی (عسلویه – پایتخت انرژی ایران؛ نفت و گاز)، کشتیرانی، شیلات و بنادر تجاری.
۸. تهران (تهران)
- مرکز بازار: بازار بزرگ تهران (۱۵ خرداد؛ مرکز ثقل اقتصادی و توزیع کالای کل کشور).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرکهای صنعتی شمسآباد (بزرگترین شهرک صنعتی خاورمیانه)، خاوران (صنایع چوب)، بازار مبل یافتآباد، و استارتاپها و هلدینگهای بزرگ در شمال و مرکز تهران.
۹. چهارمحال و بختیاری (شهرکرد)
- مرکز بازار: بازار بزرگ شهرکرد (خیابان ملت؛ قطب گز بلداجی، بادام و نمد).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی شهرکرد، کارخانه سیمان و فولاد، دامپروری و تولید آب معدنی.
۱۰. خراسان جنوبی (بیرجند)
- مرکز بازار: بازار تاریخی بیرجند (راسته بازار؛ قطب زعفران، زرشک، عناب و فرش دستباف).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی بیرجند، معادن زغالسنگ (طبس) و سنگهای تزئینی، و مرز ماهیرود (تجارت با افغانستان).
۱۱. خراسان رضوی (مشهد)
- مرکز بازار: بازار رضا و بازارهای اطراف حرم مطهر (قطب زعفران، زرشک، نقره و فیروزه، و پوشاک زائرین).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع غذایی و نساجی، شهرک صنعتی توس و کلات، و خدمات گردشگری و هتلداری (بزرگترین هاب گردشگری مذهبی کشور).
۱۲. خراسان شمالی (بجنورد)
- مرکز بازار: بازار سنتی بجنورد (قطب آبنبات/شکرپنیر، انگور و فرش ترکمن).
- قطب صنعتی و شغلی: پتروشیمی خراسان، صنایع فولاد اسفراین، کشاورزی و نوغانداری (پرورش کرم ابریشم).
۱۳. خوزستان (اهواز)
- مرکز بازار: بازار عبدالحمید و بازار امام خمینی اهواز (بازار فلافل لشکرآباد؛ قطب خرما، ادویهجات و ماهی).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع عظیم نفت و گاز، شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، فولاد خوزستان، کشت و صنعت نیشکر، و بنادر مهمی مثل بندر امام خمینی (ره).
۱۴. زنجان (زنجان)
- مرکز بازار: بازار سنتی زنجان (طولانیترین بازار سرپوشیده ایران؛ قطب چاقو، مسگری و ملیلهکاری).
- قطب صنعتی و شغلی: معادن روی و صنایع سرب و روی کشور (شهرک تخصصی روی)، صنایع برق و ترانسفورماتور (ایران ترانسفو).
۱۵. سمنان (سمنان)
- مرکز بازار: بازار تاریخی سمنان (قطب نانهای سنتی، خشکبار و صنایع دستی).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی سمنان و گرمسار (به دلیل نزدیکی به تهران، سرریز صنایع تهران به این منطقه هدایت میشود)، صنایع گچ و نمک.
۱۶. سیستان و بلوچستان (زاهدان)
- مرکز بازار: بازار رسولی زاهدان (چهارراه رسولی؛ قطب ادویه تند، پارچههای سوزندوزی، پوشاک و کالاهای خارجی استوک).
- قطب صنعتی و شغلی: بندر استراتژیک چابهار (منطقه آزاد تجاری و ترانزیت بینالمللی هند و افغانستان)، کشاورزی گرمسیری و شیلات.
۱۷. فارس (شیراز)
- مرکز بازار: بازار وکیل شیراز (قطب عرقیات گیاهی، مسقطی لارستان، فرش قشقایی و صنایع دستی چوبی).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع الکترونیک و آیتی، کشاورزی (گندم و مرکبات جهرم)، گردشگری پزشکی و تاریخی، و شهرک صنعتی بزرگ شیراز.
۱۸. قزوین (قزوین)
- مرکز بازار: بازار سنتی قزوین (سرای سعدالسلطنه؛ قطب قیمهنثار، باقلوا و شیرینی سنتی قزوین).
- قطب صنعتی و شغلی: شهر صنعتی البرز (قدیمیترین شهر صنعتی ایران)، شهرک صنعتی لیا و کاسپین، و دشت کشاورزی قزوین.
۱۹. قم (قم)
- مرکز بازار: بازار قدیمی قم (قطب سوهان، فرش ابریشم قم و کتابهای دینی).
- قطب صنعتی و شغلی: شهرک صنعتی شکوهیه و محمودآباد، صنعت چاپ و نشر، صنایع پلاستیک و کفش ماشینی، و گردشگری مذهبی.
۲۰. کردستان (سنندج)
- مرکز بازار: بازار سرپوشیده سنتی سنندج (سلیمان خان؛ قطب تختهنرد و شطرنج چوبی، صنایع دستی کلاش و آدامس طبیعی/سقز).
- قطب صنعتی و شغلی: بازار مرزی مریوان (مرز باشماق) و بانه (قطب لوازم خانگی و تجاری)، کشاورزی (توت فرنگی) و معادن طلا.
۲۱. کرمان (کرمان)
- مرکز بازار: بازار بزرگ کرمان (طولانیترین راسته بازار ایران؛ قطب زیره، پسته، قاووت، کلمپه و ظروف مسی).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع معدنی گلگهر سیرجان (بهشت معادن ایران)، مس سرچشمه رفسنجان، کشاورزی (بزرگترین تولیدکننده پسته و خرمای مضافتی بم).
۲۲. کرمانشاه (کرمانشاه)
- مرکز بازار: بازار تاریکه بازار و بازار سنتی کرمانشاه (قطب نان برنجی، روغن کرمانشاهی و گیوه).
- قطب صنعتی و شغلی: پتروشیمی کرمانشاه، پالایشگاه نفت، صنایع سیمان، و مرز بینالمللی خسروی و پرویزخان (قطب صادرات به بخش عربی و کردی عراق).
۲۳. کهگیلویه و بویراحمد (یاسوج)
- مرکز بازار: بازار سنتی یاسوج (قطب عسل وحشی، گردو، گیاهان دارویی کوهی و جاجیم).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع نفت و گاز گچساران (دومین تولیدکننده نفت کشور)، جنگلداری و شیلات (تولید ماهیان سردآبی).
۲۴. گلستان (گرگان)
- مرکز بازار: بازار نعلبندان گرگان (قطب حلوا اماج، خاویار بندر ترکمن، و صنایع دستی ترکمنی).
- قطب صنعتی و شغلی: کشاورزی (سویا، گندم، و پنبه)، مرز اینچهبرون (اتصال ریلی به آسیای میانه)، و شیلات شمال.
۲۵. گیلان (رشت)
- مرکز بازار: بازار بزرگ و روباز رشت (میدان شهرداری؛ قطب زیتون رودبار، برنج، چای لاهیجان و ماهی تازه).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع تبدیلی کشاورزی و شیلات، گردشگری، بنادر انزلی و آستارا (منطقه آزاد انزلی؛ هاب تجارت با کشورهای حاشیه دریای کاسپین).
۲۶. لرستان (خرمآباد)
- مرکز بازار: بازار قدیمی خرمآباد (بازار تاریک؛ قطب عسل سبلان، عسل لرستان، ورشوسازی بروجرد و داروهای گیاهی).
- قطب صنعتی و شغلی: سنگبریهای بزرگ (سنگ چینی الیگودرز)، کشاورزی و حبوبات (دلفان)، و صنایع داروسازی در بروجرد.
۲۷. مازندران (ساری)
- مرکز بازار: بازار روز سنتی ساری و بازارهای ماهیفروشان (قطب مرکبات، برنج طارم، و خاویار).
- قطب صنعتی و شغلی: گردشگری انبوه، صنایع چوب و کاغذ مازندران، کشتیرانی و بنادر (بندر امیرآباد که یک هاب بزرگ اقتصادی و منطقه ویژه است).
۲۸. مرکزی (اراک)
- مرکز بازار: بازار تاریخی اراک (قطب فرش ساروق و کشمش).
- قطب صنعتی و شغلی: پایتخت صنعتی ایران (صنایع سنگین مانند ماشینسازی اراک، آلومینیومسازی ایرالکو، هپکو، و پالایشگاه و پتروشیمی شازند).
۲۹. هرمزگان (بندرعباس)
- مرکز بازار: بازار قدیمی بندرعباس و بازارهای سنتی قشم و میناب (قطب خرما، مرکبات میناب، شیلات و پوشاک بندری).
- قطب صنعتی و شغلی: بزرگترین قطب بنادر و دریانوردی کشور (بندر شهید رجایی)، مناطق آزاد قشم و کیش، پالایشگاههای نفت ستاره خلیج فارس، و صنایع فولاد و آلومینیوم جنوب.
۳۰. همدان (همدان)
- مرکز بازار: بازار تاریخی همدان (قطب سفال لالجین، مبل و منبت ملایر، چرم و سیر همدان).
- قطب صنعتی و شغلی: صنایع تبدیلی کشاورزی (گردوی تویسرکان)، صنایع دستی و کارگاههای مبل و منبت، و گردشگری فرهنگی.
۳۱. یزد (یزد)
- مرکز بازار: بازار خان یزد (قطب شیرینیهای یزدی مانند قطاب و باقلوا، ترمه، داراییبافی و طلا).
- قطب صنعتی و شغلی: قطب نساجی ایران، صنایع کاشی و سرامیک (میبد)، و معادن بزرگی همچون چادرملو و سنگآهن مرکزی بافق.
بازار کار مشاغل خانگی
بازار کار مشاغل خانگی در ایران به عنوان یکی از بخشهای پویا و رو به رشد اقتصاد، به ویژه برای زنان، جوانان و کارآفرینان محلی، اهمیت بالایی پیدا کرده است. این بازار طیف وسیعی از فعالیتها از جمله صنایع دستی (نظیر فرشبافی، سفالگری و چرمدوزی)، بستهبندی مواد غذایی و محصولات کشاورزی، خیاطی و پوشاک، و همچنین مشاغل نوین دیجیتال مانند برنامهنویسی، تولید محتوا، طراحی گرافیک و ادمینی شبکههای اجتماعی را در بر میگیرد. پایین بودن هزینههای راهاندازی، عدم نیاز به اجاره کارگاه یا دفتر کار، و انعطافپذیری در زمانبندی از مهمترین مزایایی است که باعث شده این دسته از مشاغل نقش مؤثری در کاهش نرخ بیکاری و افزایش درآمد خانوارها در تمامی استانها ایفا کنند.
بازار کار مشاغل خانگی در ایران به دلیل انعطافپذیری بالا، هزینههای پایین راهاندازی و عدم نیاز به اجاره کارگاه، به یکی از بخشهای جذاب برای کسب درآمد تبدیل شده است. این بازار به افراد اجازه میدهد تا مهارتهای شخصی خود را در محیط خانه به یک کسبوکار سودآور تبدیل کنند و به صورت مستقل یا به عنوان پیمانکار برای شرکتهای بزرگتر فعالیت نمایند. از جمله مزایای اصلی این مشاغل، امکان مدیریت همزمان امور خانه و کار، کاهش هزینههای رفتوآمد و قابلیت شروع کار با سرمایههای بسیار اندک است که فرصت مناسبی را برای زنان خانهدار، دانشجویان و افراد جویای شغل دوم فراهم میآورد.
مثالهای بارز این بازار را میتوان در سه حوزه اصلی دستهبندی کرد؛ در بخش صنایع دستی و هنری، مشاغلی مانند قالیبافی، چرمدوزی، ساخت زیورآلات رزینی و سفالگری سنتی بسیار رایج هستند. در حوزه صنایع غذایی و خانگی، فعالیتهایی نظیر پخت نان و شیرینیهای محلی، تهیه فینگرفود، خشک کردن میوهها، بستهبندی حبوبات و سبزیجات آماده مورد استقبال شدید قرار دارند. همچنین در بخش مشاغل دیجیتال و مدرن، کارهایی مانند ادمینی و مدیریت صفحات شبکههای اجتماعی، تولید محتوای متنی و تصویری، ترجمه، برنامهنویسی و طراحی گرافیک از جمله محبوبترین راهها برای کسب درآمد مستقیم از داخل خانه به شمار میروند.
با این حال، بزرگترین چالش فعالان مشاغل خانگی، بازاریابی، معرفی خدمات و فروش محصولات به مشتریان واقعی است. امروزه در کنار بسترهای فروش سنتی و محلی، استفاده از شبکههای اجتماعی و پیامرسانها (مانند ایتا، روبیکا و تلگرام) به همراه دسترسی به بانک شماره موبایل نقش حیاتی در بقای این کسبوکارها دارد؛ به طوری که کارآفرینان خانگی میتوانند با ارسال پیامکهای تبلیغاتیِ هدفمند یا پیامرسانی مستقیم به اصناف مرتبط و خریداران عمده، بازار فروش خود را از سطح محلی به سطح کشوری توسعه داده و محصولات خود را بدون واسطه به دست مصرفکننده نهایی برسانند.
مشاغل پردرآمد بازار
در بازار کار ایران، مشاغل حوزه پزشکی، زیبایی و سلامت در صدر پردرآمدترین فعالیتها قرار دارند. با توجه به اهمیت روزافزون سلامت فردی و تمایل بالای جامعه به بهبود ظاهر، متخصصان جراحی زیبایی، دندانپزشکان (بهویژه در بخشهای ارتودنسی و ایمپلنت)، پزشکان پوست و مو، و کلینیکهای لاغری و زیبایی به درآمدهای بسیار بالایی دست مییابند. علاوه بر خدمات مستقیم درمانی، واردات و توزیع تجهیزات پزشکی و مواد مصرفی کلینیکها نیز از بخشهای فوقالعاده سودآور این زنجیره به شمار میرود که به دلیل تقاضای مستمر، حاشیه سود بالایی را برای فعالان خود به همراه دارد.
بخش دیگری از مشاغل پردرآمد ایران به حوزه فناوری اطلاعات، هوش مصنوعی و کسبوکارهای دیجیتال اختصاص دارد. توسعهدهندگان ارشد نرمافزار، متخصصان امنیت شبکه، مدیران بازاریابی دیجیتال (دیجیتال مارکترها) و کارشناسان سئو که به صورت پروژهای با شرکتهای داخلی و خارجی کار میکنند، پتانسیل درآمدی بسیار بالایی دارند. علاوه بر این، راهاندازی و مدیریت پلتفرمهای واسطهای (مانند فروشگاههای اینترنتی بزرگ و اپلیکیشنهای خدماتی) و همچنین فعالیت در بازارهای مالی بینالمللی و ارزهای دیجیتال، در صورت برخورداری از دانش و تخصص کافی، خروجیهای مالی شگفتانگیزی را در فضای اقتصادی امروز کشور رقم میزند.
در نهایت، مشاغل مرتبط با تجارت، واسطهگری تخصصی و خدمات املاک و خودرو همچنان از پرسودترین ارکان بازار ایران هستند. فعالان حوزه صادرات و واردات کالاهای اساسی، ترخیصکاران گمرک، بنکداران و توزیعکنندگان عمده مواد غذایی و پوشاک، سهم بزرگی از گردش مالی بازار را در دست دارند. همراستا با این بخش، مشاوران تخصصی املاک و خودرو که در خرید و فروش ملکهای تجاری، مسکونی و خودروهای وارداتی فعالیت دارند، به دلیل کمیسیونهای مبتنی بر ارزش روز داراییها، همواره درآمدهای کلانی را تجربه میکنند که آنها را در زمره مشاغل ممتاز از نظر درآمد قرار میدهد.
مشاغل بازار بزرگ تهران
بازار بزرگ تهران به عنوان قلب تپنده اقتصاد ایران و مرکز اصلی توزیع کالا در سراسر کشور، میزبان هزاران صنف و کسبوکار مختلف است. این بازار قدیمی نه تنها یک مرکز خردهفروشی بزرگ، بلکه انبار و مرجع اصلی عمدهفروشی کشور به شمار میرود که قیمتگذاری بسیاری از کالاها در سطح ملی در آن انجام میشود. پویایی این بازار به دلیل زنجیره کاملی از تأمینکنندگان، واسطهها، خریداران عمده و بخش حملونقل است که روزانه میلیاردها تومان گردش مالی ایجاد میکنند.
تنوع مشاغل در بازار تهران به قدری زیاد است که هر سرا، تیمچه و راستهای به صنف خاصی اختصاص یافته است. مشاغل این بازار را میتوان به چهار دسته کلی تقسیم کرد که شامل بخش عمدهفروشی و توزیع کالا، بخش خدمات مالی و بازرگانی، بخش حملونقل و لجستیک داخلی بازار، و همچنین مشاغل خدماتی و رفاهی ویژه بازاریان و مشتریان میشود. هر یک از این بخشها مکمل یکدیگر بوده و چرخ اقتصادی بازار را به حرکت درمیآورند.
در ادامه، لیست مهمترین مشاغل و راستههای فعال در بازار بزرگ تهران آمده است:
- عمدهفروشان و بنکداران پوشاک و نساجی: مستقر در بازار جعفری، سرای ملی و بازار عباسآباد که مرکز اصلی پخش انواع پارچه، لباس، شال و روسری در کشور هستند.
- پخشکنندگان لوازم خانگی، بلور و کریستال: واقع در تیمچه حاجبالدوله و بازار سیدولی که تأمینکننده اصلی جهیزیه و لوازم آشپزخانه شهرهای مختلف هستند.
- بخش طلا، جواهر و مسکوکات: مستقر در بازار زرگرها که نبض قیمتگذاری طلا و سکه را در دست دارند.
- عمدهفروشان لوازم آرایشی، بهداشتی و خرازی: فعال در کوچه مروی و پله نوروزخان که کانون اصلی واردات و توزیع این محصولات هستند.
- توزیعکنندگان آجیل، خشکبار و ادویهجات: واقع در بازار آهنگران و سرای دالاندراز که محصولات کشاورزی داخلی و وارداتی را به صورت عمده خرید و فروش میکنند.
- باربران، چرخکشان و ترخیصکاران محلی: از کلیدیترین مشاغل لجستیکی که وظیفه جابهجایی روزانه تنها بار را در کوچههای باریک بازار بر عهده دارند.
- دفاتر ثبت سفارش و حجرههای تجاری: که به عنوان دفاتر مرکزی کارخانجات و واردکنندگان بزرگ برای هماهنگی ارسال کالا به شهرستانها عمل میکنند.
- رستورانهای سنتی و تهیه غذاها: مانند چلوکبابیهای قدیمی و معروف بازار که روزانه به هزاران بازاری و خریدار خدماترسانی میکنند.
در نهایت، کار در بازار بزرگ تهران نیازمند شناخت دقیق روابط سنتی بازار، اعتبار مالی (حسابهای دفتری و چک) و توانایی ارتباط با مشتریان از سراسر ایران است. با وجود رشد فروشگاههای اینترنتی و پاساژهای مدرن در شمال و غرب تهران، بازار بزرگ همچنان جایگاه استراتژیک خود را حفظ کرده و به عنوان منبع اصلی تأمین کالای مغازهداران و بنکداران کل کشور شناخته میشود؛ به طوری که هرگونه تغییر در فعالیتهای این بازار، مستقیماً بر معیشت و قیمت کالاها در دورترین نقاط ایران تأثیر میگذارد.
برای مشاهده اطلاعات کاملتر صفحه لیست مشاغل را مطالعه بفرمایید.